new95

This is an box for a short bio to be edited in the header.php file. Of course you can try to persuade people to ثبت آگهی رایگان


« خلاء فرهنگی و ناآشنایی به قوانین، عامل تضییع حقوق معنوی پدیدآورندگان



از مدت ها قبل (دهه 40 خورشیدی) قانونگذار برای مقابله با تخلفات علمی قوانین مختلفی را وضع کرده اما این معضل هنوز حل نشده باقی است.
این موضوع از نسبت دادن دستاوردهای علمی مکتوب دیگران به خود تا تخلف در روند داوری مقالات و تحریف در آثار دیگران را دربر می گیرد و انتشار آثار بدون اجازه از جمله در فضای مجازی را دربر می گیرد.
همچنین پدیده ای که از چند سال قبل در کشور رواج یافته است یعنی فروش پایان نامه و مقاله، با قوانین وقت قابل پیگیری نبود و به همین دلیل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری لایحه پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی را تدوین و برای تصویب به هیات دولت و مجلس شورای اسلامی ارسال کرد.
با وجود لایحه موجود که با امضای رییس جمهوری در شهریور ماه گذشته به قانون تبدیل شد، پیگیری تخلف های علمی مانند تخلف اعضای هیات علمی در انتشار مقاله در نشریات خارجی به اندازه کافی کارآمد نیست و بیشتر فروش و استفاده از مقاله، پایان نامه یا طرح پژوهشی را جرم انگاری کرده است.
‘محمود صادقی’ عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با خبرنگار علمی ایرنا در مورد وجود قوانین برای پیگیری تقلب و تخلف های علمی در انتشار مقاله در نشریات خارجی توضیح داد: ماده 7 قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 اقتباس از آثار دیگران را به شرط ذکر ماخذ اجازه داده و در صورت رعایت نکردن این امر در ماده 23 جرایم را ذکر کرده است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا این امر با ماده 3 قانون مجازات قوانین جزائی ایران تناقض ندارد، گفت: بر اساس این قانون، قوانین جزائی درباره کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم شوند اعمال می شود؛ اما بر اساس ماده 22 قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان حقوق مادی پدیدآورنده موقعی از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود که اثر برای نخستین‌بار در ایران چاپ یا پخش یا نشر یا اجرا‌ شده باشد و قبلاً در هیچ کشوری چاپ یا نشر یا پخش و یا اجرا نشده باشد.
استاد دانشگاه تربیت مدرس تاکید کرد: اما حقوق معنوی و به تعبیر دقیق تر حقوق اخلاقی/ moral right شامل حق نام و حق حرمت اثر شامل دو قید زمان و مکان نیست و دیگران حق ندارند اثر فرد دیگری را به نام خود منتشر و در اثر دیگران تحریف کنند؛ همچنین اثری که در خارج از ایران منتشر می شود، برخوردار از حقوق مادی نیست؛ ولی حقوق اخلاقی وی باید رعایت شود.
وی ادامه داد: برای نمونه اگر یک مولف ایرانی در مقاله خود از اثر مولف خارجی بدون استناد به منبع استفاده کرده و مطالب را به خودش نسبت دهد؛ نویسنده خارجی هم در ایران بر اساس ماده 4 همین قانون که اظهار می دارد «حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به زمان و مکان نیست و غیر قابل انتقال است»، می تواند طرح دعوا کند و هم در محاکم دیگر کشورها.
صادقی با اشاره به نپیوستن ایران به معاهده بین المللی حق تکثیر برن ادامه داد: با وجود این، حقوق معنوی یا حقوق اخلاقی مولفان، مصنفان و هنرمندان بر اساس قانون یادشده قابل پیگیری و این قانون همچنان لازم الاجراست.
معاهده برن، معاهده ای بین‌المللی در خصوص حق تکثیر و حق مؤلف است که اولین بار در شهر برن در سوئیس در سپتامبر سال ۱۸۸۶ (شهریور ۱۲۶۵ شمسی) تصویب شد و کشورهای امضاکننده را ملزم می‌کند آثار پدیدآورندگان سایر کشورهای امضاکننده را همچون آثار پدیدآورندگان تبعه خود مورد حمایت کپی‌رایت قرار دهد.

***قانون پیشگیری و مقابله با تقلب قانون تکمیلی است
وکیل پایه یک دادگستری در مورد قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی نیز گفت: این قانون که تبصره های مرتبط با جنبه پیشگیری را در کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی به آن اضافه کردیم، جنبه تکمیلی برای قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان دارد.
وی افزود: همچنین قانون دیگر به نام قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی
مصوب سال 52، قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 79 و چند ماده از قانون تجارت الکترونیک مصوب سال 82 از تولیدکنندگان و پدیدآورندگان حمایت می کند.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی ادامه داد: مشخصه متمایزکننده قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب 1396 این است که در قوانین پیشین به جرم افرادی که جهت انتقاع و کسب درامد مقاله یا پایان نامه می نوشتند، توجه نشده بود و خلا قانونی داشتیم. یعنی اگر کسی اثر خودش را می خواست به فرد دیگری واگذار کند و پول بگیرد، جرم وی و مجازات شفاف نبود و در این قانون جرم انگاری و مجازات با توجه به پدیده رواج یافته اخیر در ایران یعنی پایان نامه و مقاله نویسی متقلبانه پیش بینی شده است.
صادقی یادآور شد: همچنین در قانون مذکور فقط عرضه کننده مجرم نیست؛ بلکه فردی هم که از این مطالب استفاده کند مجرم است و مجازات دارد.

***خلا فرهنگی را باید جبران کنیم
وی مهم ترین مشکل را در زمینه انواع تقلب علمی و سوءاستفاده از آثار پدیدآورندگان خلا فرهنگی دانست و گفت: در بسیاری کشورها از کودکی در مورد رعایت حقوق معنوی و مالکیت فکری دیگران به کودکان در مدارس آموزش داده می شود.
صادقی مشکل دیگر را در اجرا نشدن درست قوانین ناآشنایی افراد مختلف با حقوق و قوانین دانست و گفت: هم افراد به حقوق خود به خوبی آشنا نیستند، هم قضات و هم ضابطان دادگستری. به همین دلیل در این لایحه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پیشنهاد کرده است که ضابط قانون از وزارت علوم باشد.

***تشکیل نهادهای مدیریت جمعی حقوق مولفان
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشورهای سازمان هایی به نام /collective management orgnization وجود دارد که مدیریت جمعی حقوق مولفان را برعهده می گیرند؛ پدیدآورندگان حقوق خود را به آنها واگذار می کنند و می خواهند حقوق شان را پیگیری کنند، در صورتی که حقی ضایع شود یا از آثار بدون اجازه استفاده شود طرح دعوا می کنند. تاسیس موسسات این چنینی نیز برای پیگیری حقوق مولفان کمک می کند.
صادقی در این مورد که آیا بر اساس قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان حتی تخلف در روند داوری مقالات ارائه شده برای مجلات خارجی قابل پیگیری است گفت: اگر فردی از آثار دیگران استفاده کرده و متقلبانه به خودش نسبت داده باشد، یا داور از این امر چشم پوشی کرده و بر اصالت مطلب صحه گذاشته باشد، بر اساس ماده 7 این قانون می توان طرح دعوا کرد و در صورت اثبات جرم، هم مولف هم داور مشترک مقصر هستند.
علمی**9157
خبرنگار: منصوره شوشتری**انتشار: محتشمی پور
برای اطلاع از اخبار متنوع علمی و فناوری، با کانال علمی ایرنا در تلگرام همراه شوید:
irnaelm@
https://telegram.me



انتهای پیام /*










your ad here